środa, 8 kwietnia 2015

Emily Lockhart – „Byliśmy Łgarzami”

Cadence nie jest zwykłą nastolatką – wywodzi się z rodziny Sinclairów, a to oznacza nie tylko bycie wysoką blond pięknością i opływanie w luksusy, ale też konieczność perfekcyjnego dobierania emocjonalnych masek. Nawet wśród najbliższych nie można pozwolić sobie na potknięcia, a każda niesubordynacja jest surowo karana. Nastolatka dorasta każde lato spędzając w otoczeniu kuzynów – zgranej ekipy, która sama siebie określa mianem Łgarzy. Ta specyficzna relacja, choć zażyła, trwa tylko w czasie wakacji i zdaje się być całkowicie niezachwiana. A może jest coś, co zmąci spokój nastolatków?

Ciężko jest opowiadać o tej książce i jednoznacznie ją oceniać. Lektura nie była prosta, nie szła gładko i niejednokrotnie zwyczajnie mi się nudziła. W opowieści Cadence jest sporo stopniowo uzupełnianych luk, a przeszłość silnie przeplata się z teraźniejszością. Dziewczyna sama składa w głowie obraz wydarzeń, które rozgrywały się na przestrzeni lat – jednocześnie dorasta, interpretuje i przypomina sobie pewne fakty, co miejscami mocno gmatwa tekst. Czasem ma się wrażenie, że pewne kwestie są mocno przegadane, innym razem czytelnikowi zwyczajnie dłuży się rozwleczony tok wydarzeń. Tym niemniej zagadka, z którą przychodzi nam się zetknąć, skutecznie napędza akcję i motywuje do dalszej lektury.

Poza tym trzeba przyznać, że tekst Emily Lockhart nadrabia wszelkie niedociągnięcia treścią samą w sobie. W tej niewielkiej książeczce mieści się naprawdę sporo zagadnień, a wszystkie są niesamowicie autentycznie ukazane. Jest tu miejsce na mnogość relacji międzyludzkich – zaczynając od tych między rodzicami a dziećmi, poprzez rodzeństwo i kuzynostwo, na związkach miłosnych kończąc. Sinclairowie to rodzina wielopokoleniowa, na przykładzie której doskonale ukazane są wszelkie zależności, a także ciąg przyczynowo-skutkowy, obrazujący jak decyzje i postawy starszych wpływają na życie najmłodszego pokolenia. Stykamy się z obrazem szaleństwa w mikroskali i mamy okazję samodzielnie analizować i oceniać postępowanie bohaterów. To także historia o materializmie, pogoni za pieniądzem czy chęcią osiągnięcia ideału; o zakłamaniu, konkurencji, trudnych wyborach.

Choć wygląda na to, że tematów jest wiele, a miejsca na nie mało, historia nie została bynajmniej potraktowana powierzchownie. Wszystkie wymiary zazębiają się i tworzą obraz zwartej, niewielkiej komórki rodzinnej, w której pogubiono wszelkie społeczne wartości. Jeśli dołożyć do tego aspekt dorastania Cadence i jej radzenia sobie tak ze światem zewnętrznym, jak i własną psychiką, otrzymujemy naprawdę ciekawą i głęboką, słodko-gorzką opowieść. Warto też nadmienić, że Emily Lockhart pisze językiem prostym, bliskim nastoletniemu czytelnikowi; pojawia się humor sytuacyjny i językowy, styl jest lekki i naprawdę przyjemny. To historia kierowana do nastolatków, choć poruszająca wiele ważnych kwestii.

Choć na początku bałam się, że książka okaże się wielkim niewypałem, doceniłam ją, zwłaszcza w finałowych scenach. Warto było w tekst się zagłębić, by kolejny raz zachwycić się głębią historii skierowanych do nieco młodszych czytelników. Mnie historia opisana w Byliśmy Łgarzami przypomniała ukochany film ostatnich lat, Sierpień w hrabstwie Osage, podobnie zagłębiający się w paradoksy niedomówień, obowiązków i aspiracji dzieci, a także skutków ich działań wobec starszego i młodszego pokolenia. Tu mamy nieco inną perspektywę, ale problemy wciąż te same – znane nam dobrze z codzienności, nawet jeśli nie należymy do obrzydliwie bogatych rodzin, które na własność posiadają wyspy, jachty i posiadłości.





Za egzemplarz książki dziękuję serdecznie YA!, będącemu częścią GW Foksal.

wtorek, 7 kwietnia 2015

Stosiska okołowielkanocne (4/2015)

Ach, Wielkanoc! Miks obżarstwa i nieróbstwa dotyka w tym jakże pięknym, wiosennym (ha, ha...) czasie zdecydowaną większość ludzi. Nasze lenistwo osiągnęło apogeum - od kilku dni raczej odpoczywamy, niż czytamy, a wolne chwile spędzamy na leżeniu i rozmaitych grach. Niestety, ów cudowny stan musiał wreszcie dobiec końca - dziś wracamy do normalności. Jednak, powoli, nieśmiało, spokojnie... Najpierw luźny wpis o naszych najnowszych zdobyczach.


Kaś


Johanna Sinosalo - Krew Aniołów - od GW Foksal - recenzja
Kristen Lippert-Martin - Tabula rasa - j.w.
Miłada Jędrysik - Inny front - j.w.
Małgorzata Warda - 5 sekund do Io - od wydawnictwa Media Rodzina
Ismet Prić - Odłamki - od Sine Qua Non
Rainbow Rowell - Eleonora i Park - od wydawnictwa Otwarte - recenzja
Anna Mulczyńska - Przyjaciółki ze Staromiejskiej - od Naszej Księgarni - recenzja
Piotr Rozmus - Kompleks Boga - od Videografu
Magdalena Kozak - Łzy diabła - zakup własny
Katarzyna Enerlich - Studnia bez dna - j.w.
Eva Janikovsky - Gdybym był dorosły - od Naszej Księgarni - recenzja
Katarzyna Tubylewicz - Rówieśniczki - prezent od Sylwka
Chika Unigwe - Fatamorgana - zakup własny
Marsha Merhan - Zupa z granatów - j.w.
Yoko Ogawa - Miłość na marginesie - j.w.
Jonas Gardell - Nigdy nie ocieraj łez bez rękawiczek. Tom 1. Miłość - j.w.
Anna Jörgensdotter - Córki gór - prezent od Sylwka
Melania Mazzucco - Vita - j.w.


Jacqueline Carey - Santa Olivia - zakup własny
Katarzyna Rygiel - Wielki chłód - od Zysk i S-ka
William Lashner - Z krwi i kości - od wydawnictwa Akurat
Janusz Leon Wiśniewski - Moje historie prawdziwe - od Wydawnictwa Literackiego
Madeline Swan - Historia kotów - od Horyzont Znak



Sylwek:


Lisa Unger - Kruche więzi - zakup własny
Stefan Bachmann - Dziwni - j.w.
Robert Cichowlas, Kazimierz Kyrcz Jr. - Siedlisko - prezent od Kaś
Robert Cichowlas - Szósta Era - j.w.
Piotr Sender - Po drugiej stronie cienia - zakup własny
Katarzyna Berenika Miszczuk - Gwiezdny Wojownik tom 1: Działko, szlafrok i księżniczka - prezent od Kaś
Luke Scull - Ponura drużyna - j.w.
Katarzyna Bonda - Maszyna do pisania - j.w.
Georg R.R. Martin i in. - Świat lodu i ognia - zakup własny


Andrea Camilleri - Wiek wątpliwości - od Noir Sur Blanc - recenzja
Robert Kirkman, Jay Bonansinga - The Walking Dead. Droga do Woodbury - od Sine Qua Non - recenzja
Melissa Marr - Przybysze - od GW Foksal - recenzja
David Cronenberg - Skonsumowana - od Zysk i S-ka
Stefan Darda - Opowiem ci mroczną historię - od Videografu - recenzja
Epopeja. Legendy Fantasy - od DW Rebis - recenzja


~*~

Znacie któreś z naszych książek? Polecacie na początek? 
A może u Was pojawiło się coś nowego? 
Koniecznie dajcie znać! :)

środa, 1 kwietnia 2015

Hugh Howey – „Zmiana”

Pamiętacie jeszcze Silos? Pod koniec zeszłego roku wspominałam Wam o tej wspaniałej, dojrzałej dystopii o dużym potencjale treściowym i fabularnym. Dziś wracam do Was z opowieścią o drugim tomie – książce, której udało się zaspokoić wszystkie moje oczekiwania. A nawet jeszcze więcej!

Zmianę rozpoczynamy opowieścią snutą z dwóch perspektyw – odległych od siebie czasowo, ale sporo starszych niż akcja pierwszego tomu. W kontekście całej trylogii jest to zabieg dość ciekawy; chyba nigdy nie spotkałam się z tym, żeby środkowy tom był wyłącznie prequelem „jedynki”. Tutaj jednak sprawdza się to idealnie – czytelnik, pozostawiony z zamętem w głowie po lekturze, ma szansę poukładać sobie wszystko, obserwując całą genezę opowieści. O ile wcześniej treść książki skupiała się na życiu wewnątrz Silosu, panujących tam zasadach i możliwościach przystosowawczych, o tyle tutaj na pierwszy plan wysuwają się ludzie – ich pasje, dążenia, aspiracje oraz obraz samych siebie.

Dwie perspektywy mają jeszcze inną zaletę – dynamizują akcję, co jest dość ważne w przypadku książek o tej objętości. Tutaj mamy do czynienia z krótkimi rozdziałami, a przeskakiwanie pomiędzy nimi pozwala uniknąć monotonnego opisywania czynności zupełnie dla fabuły nieznaczących. Takich scen jest sporo, przekrój czasowy też jest dosyć duży, więc ciągłość jest zachowana tylko tam, gdzie to konieczne, co również prezentuje się bardzo, bardzo dobrze. Autor ewidentnie dopieścił swoją książkę i widać wyraźnie, że fabuła jest przemyślana zarówno w makro- jak i mikroskali; z jednej strony cała opowieść jest spójna, zgrana i pełna, z drugiej zaś wiele jest tutaj subtelnych smaczków, gier słów i drobnych, pozornie nieznaczących spraw, które później okazują się kluczowe.

Tak naprawdę najważniejsza jednak jest treść książki – znów dojrzała i interesująca. Czytelnik ma okazję poznać historię tworzenia Silosów, a co za tym idzie otrzymuje wgląd w motywy działań ich pomysłodawców i wykonawców. Bohaterowie w znacznej części są nowi i poznajemy ich od zera; widzimy jak się zmieniają, jak poddawani są manipulacjom albo reagują na trudne warunki otoczenia. Karty Zmiany są polem do wielu ludzkich dramatów, ale też do refleksji nad ludzkimi prawami. Co się dzieje, gdy jednostki przyznają sobie możliwość ratowania ludzkości, jednocześnie pozostawiając „wentyl bezpieczeństwa”, umożliwiający szybką eksterminację tejże? Gdzie kończy się pomoc, a zaczyna zniewolenie? Co tak naprawdę wolno zrobić w imię „mniejszego zła”? Hugh Howey serwuje nam niesamowite pole do rozważań i dzięki temu czyni swój cykl wspaniałym przedstawicielem  grona dystopii, który zgodnie z pierwotną jej rolą przekazuje głębszą treść.

Cykl o Silosie aspirował do grona najlepszych powieści dystopijnych, a drugi tom umocnił jego pozycję. To już nie tylko opowieść o ludziach uwięzionych w świecie, którego nie rozumieją – ujawniona została szersza perspektywa, a opowieść stała się bliższa współczesnemu czytelnikowi. Problemy stały się namacalne i przez to dużo bardziej przerażające, a w powieści odnaleźć możemy postawy, których przykłady nietrudno wskazać w naszym życiu publicznym. Nie wiem, jaki będzie finał opowieści, ale po ostatnim tomie obiecuję sobie dużo – oby był on tak wspaniałą ucztą, jak Zmiana. Nie mogę się doczekać!